జింబాబ్వేలో 21 కోట్ల ఏళ్ల నాటి డైనోసార్.. వెలుగులోకి కొత్త జాతి

జింబాబ్వేలోని కరిబా సరస్సు తీరంలో శాస్త్రవేత్తలు ఒక కీలక ఆవిష్కరణ చేశారు. సుమారు 21 కోట్ల సంవత్సరాల క్రితం జీవించిన, ఇప్పటివరకు ప్రపంచానికి తెలియని ఒక కొత్త డైనోసార్ జాతిని గుర్తించారు. ఈ ఆవిష్కరణ డైనోసార్ల తొలిదశ పరిణామ క్రమాన్ని అర్థం చేసుకోవడంలో కొత్త కోణాలను ఆవిష్కరిస్తోంది. ఈ పరిశోధన వివరాలు 'జర్నల్ ఆఫ్ సిస్టమాటిక్ పాలియంటాలజీ'లో ప్రచురితమయ్యాయి.

2018లో జింబాబ్వే, దక్షిణాఫ్రికా, యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్‌కు చెందిన పరిశోధకుల బృందం కరిబా సరస్సులోని స్పర్‌వింగ్ ద్వీపంలో ఈ శిలాజాలను కనుగొంది. లండన్‌లోని నేచురల్ హిస్టరీ మ్యూజియానికి చెందిన పాలియంటాలజిస్ట్, ఈ పరిశోధనకు నేతృత్వం వహించిన ప్రొఫెసర్ పాల్ బారెట్ సరస్సు ఒడ్డున నడుస్తుండగా, నేల నుంచి బయటకు చొచ్చుకువస్తున్న ఎముకలను గమనించారు. వెంటనే ఆ ప్రాంతంలో తవ్వకాలు జరపగా, డైనోసార్ వెనుక కాలుకు చెందిన తొడ, కింది కాలు, చీలమండ ఎముకలు లభించాయి. ఈ ఎముకల నిర్మాణం భిన్నంగా ఉండటంతో ఇది కొత్త జాతి అని నిర్ధారించారు. తాను ఎన్నో డైనోసార్ జాతులకు పేర్లు పెట్టినా, స్వయంగా కనుగొన్న డైనోసార్‌ను వర్ణించడం ఇదే తొలిసారని బారెట్ ఆనందం వ్యక్తం చేశారు.

ఈ కొత్త జాతికి 'ముసాంగో మటుసాడోనెన్సిస్' (Musango matusadonaensis) అని పేరు పెట్టారు. పరిశోధన సమయంలో బృందం నివాసంగా, ప్రయోగశాలగా ఉపయోగించుకున్న 'ముసాంక్వా' అనే హౌస్‌బోట్ పేరు మీదుగా ఈ డైనోసార్‌కు ఈ పేరు ఖరారు చేశారు. ఇది సుమారు 21 కోట్ల ఏళ్ల క్రితం, లేట్ ట్రయాసిక్ యుగంలో జీవించింది. ఈ డైనోసార్ తుంటి భాగంలో సుమారు 1.5 మీటర్ల (5 అడుగుల) ఎత్తు, దాదాపు 390 కిలోల బరువు ఉండేదని శాస్త్రవేత్తలు అంచనా వేస్తున్నారు.

ఇది 'సారోపోడోమార్ఫ్' (sauropodomorph) సమూహానికి చెందినది. ఈ జాతి డైనోసార్లే కాలక్రమేణా భారీ శరీరం, పొడవాటి మెడ కలిగిన 'సారోపాడ్స్'గా పరిణామం చెందాయి. భూమిపై జీవించిన అతిపెద్ద జంతువులలో ఇవి కూడా ఒకటి. ఈ 'ముసాంగో' డైనోసార్ జాతికి అర్జెంటీనా, దక్షిణాఫ్రికాలో లభించిన డైనోసార్లతో దగ్గరి సంబంధాలు ఉన్నాయని పరిణామ విశ్లేషణలు సూచిస్తున్నాయి. ఆ కాలంలో భూఖండాలన్నీ కలిసి ఉండటంతో డైనోసార్లు ఒక ప్రాంతం నుంచి మరో ప్రాంతానికి స్వేచ్ఛగా విస్తరించాయని దీనివల్ల స్పష్టమవుతోంది.

ఆఫ్రికాలో ఇంకా వెలుగు చూడని ఎన్నో పురాజీవ శాస్త్ర రహస్యాలు ఉన్నాయనడానికి ఈ ఆవిష్కరణ ఒక నిదర్శనమని శాస్త్రవేత్తలు చెబుతున్నారు. ఈ బృందంలోని డాక్టర్ కింబర్లీ చాపెల్ మాట్లాడుతూ.. ఇతర ఖండాలతో పోలిస్తే ఆఫ్రికాలో చాలా తక్కువ స్థాయిలో అన్వేషణ, తవ్వకాలు జరగడం వల్లే ఇక్కడ డైనోసార్ శిలాజాలు తక్కువగా లభించాయని వివరించారు. 'ముసాంగో' ఆవిష్కరణ, ఈ ప్రాంతంలో భవిష్యత్తులో మరిన్ని కీలక ఆవిష్కరణలు జరగడానికి బాటలు వేస్తుందని ఆమె ఆశాభావం వ్యక్తం చేశారు.